سه شنبه 4 مهر 1396
  زندگينامه

    مقالات

    تاليفات

    دروس

    نگارخانه

    سخنراني

    فعاليت هاي فرهنگي

    همایش ها و سمینارها

    نقدها و پاسخ ها

    خبرها و گزارش ها

 
جایگاه و رسالت روحانیت از نگاه امام خمینی ـ 2
مقاله



                                 




                                   به مناسبت سالگرد پیام امام خمینی به حوزه های علمیه و روحانیت


                                                                        قسمت پایانی


  



      تکلیف و رسالت روحانیت

   حال که با «جایگاه روحانیت» از دیدگاه امام خمینی آشنا شدیم، اینک نوبت آن است که «رسالت روحانیت» از زبان و قلم ایشان شناسایی و بازگو شود . در این بحث نیز می توان موارد ذیل را «رسالت و تکلیف همیشگی روحانیت» از نظر امام دانست ، تکلیفی که انجام آن به «حفظ و تثبیت جایگاه روحانیت» در آینده می انجامد.


      1 . وارستگی از دنیا


   اگر وارستگی از دنیا را «مهمترین تکلیف روحانیت» از نگاه امام بشماریم ، به خطا نرفته ایم. مواعظ امام خطاب به طلاب ، فضلا، و علما قبل و بعد از پیروزی انقلاب و سفارش های مکرر ایشان به روحانیان صاحب منصب بعد از پیروزی انقلاب به قدری زیاد است که جمع آوری آن ها مجموعه ای قطور و ارزشمند خواهد شد . این حجم موعظه ، پند ، نصیحت و توصیه به روحانیان نشانگر اهمیت موضوع است .

   گستردگی آثار و پیامدهای اجتماعی ، سیاسی و فرهنگی «وارستگی» یا «وابستگی» روحانیت به مظاهر دنیا می تواند حکمت حجم بالای بیانات امام در این زمینه باشد . بخصوص اگر به این نکتة کلیدی و بسیار مهم توجه شود که «اسلام و روحانیت در هم مدغم اند.» (1)  و تفکیک آن ها از یکدیگر عملا غیر ممکن یا دشوار است . دقت در مواعظ امام قبل و بعد از انقلاب یک تفاوت اساسی را هم نشان می دهد و آن این است که نصایح امام به قشری معطوف است که اینک «صاحب منصب و قدرت» است و با گذشته تفاوت زیادی دارد . تنها یک نمونه از بیانات امام را در این زمینه نقل می کنیم که کاملا گویاست .


    « حيثيت روحانيت، الآن بسته است به اعمال ما. هميشه بوده اما حالا بيشتر است. هميشه در زمان طاغوت بود ما هم هيچكاره بوديم، شما هم هيچكاره بوديد و تحت فشار ظلم بوديد و مظلوم؛ مظلوميّت محبوبيّت مى‏ آورد. حالايى كه جمهورى اسلامى شده و رژيم طاغوتى از بين رفته و رژيم اسلامى- انسانى بناست باشد و شما هم متصدّى يك امورى هستيد، .....الآن آن طور نيست كه اگر يك كارى آن وقت مى‏ شد مردم از باب اينكه شما مظلوم بوديد و محبوب شده بوديد، مردم مناقشه نمى‏ كردند. اما امروز آن وضع ديگر نيست؛ امروز مناقشه مى‏ كنند.» (2)

 
 

جایگاه و رسالت روحانیت از نگاه امام خمینی ـ 1
مقاله 



                                    

                        به مناسبت پیام تاریخی امام خمینی به حوزه های علمیه و روحانیت

                                                                                                            قسمت اول




    بررسی دیدگاه امام خمینی (رض) در بارة روحانیت از آن رو اهمیت دارد که فارغ از شخصیت کم نظیری که دارد، در طول عمر خود در موقعیت های گوناگونی قرار داشته و از زوایای مختلف به روحانیت نگریسته و این نهاد کهن دینی را محک زده است .
 
   روزگاری نظاره گر «حاکمیت استبدادی رضاخانی» بوده و عزم جزم او را برای عملی ساختن طرح استعماری ریشه کن کردن روحانیت در این مملکت مشاهده کرده ، بلکه با پوست و گوشت خود آن را لمس کرده و روزگار سیاه آن دوره را تجربه نموده است. با چشم خود عصر غربت و مظلومیت روحانیت را دیده و بارها از آن به عنوان هشدار برای طبقه جوان روحانیت استفاده کرده و آن را شاهدی بر تلاش دشمن برای نابودی علمای اسلام می دانست.

   روزگاری دیگر شاهد فضای به ظاهر آزاد دوران سلطنت محمد رضا پهلوی ، ولی مصمم برای نابودی اسلام و احکام آن بوده و چون سکوت روحانیت را در برابر آن برنتافته ، قدم به میدان مبارزه نهاده و با همراه کردن مراجع معاصر و بیدار کردن قشر جوان طلاب و فضلای حوزه نهضتی اسلامی را سامان داده و در راه آن رنج ها و مشقت ها ، زندان ها و تبعیدها، اهانت ها و بی حرمتی ها را به جان خریده و این نهاد ریشه دار را از اضمحلال نجات داده است.

   چنان چه بخش پایانی عمر خود را صرف تأسیس و تثبیت نظام سیاسی جدیدی کرده و تحولی را در تاریخ روحانیت موجب شده ؛ این قشر را وارد عرصة سیاست و قدرت کرده و با وجود همة دشمنی های داخلی و خارجی و بی تجربگی هاو بی صفایی های بعضی از همراهان ، کارایی آن را در ادارة جامعه امروز بشر در طی ده سال به اثبات رسانده است .

   نظرات چنین شخصیتی در بارة «جایگاه، نقش، اهمیت ، تکالیف و آیندة روحانیت» قابل توجه و شایستة تأمل و تحقیق و بررسی است. بدیهی است همة نظرات ایشان در قالب یک مقاله نگنجد، ولی سعی می شود اصول و امّهات دیدگاه ایشان در این زمینه مطرح گردد.




آیت الله صافی گلپایگانی و ارکان قانون اساسی
یادداشت


 





     گزیده ای از مجموعه اسناد و مدارک تدوین قانون اساسی در سال 1358 در فصل نامه «بهارستان» منتشر شد. از جمله اسناد منتشره طرح پیشنهادی حضرت آیت الله صافی گلپایگانی است.


   ایشان در ابتدای این طرح با اشاره به این که  «آن چه به عنوان قانون اساسي تدوين مي‌گردد؛ بايد بر اساس اصول و ضوابط كلي و جهان بيني اسلام، و معرف نظر اسلام به حيات و سياست و اقتصاد و اجتماع و عقيده و اخلاق باشد.» ، افراد را از دخالت دادن گرایش های خود به مکاتب شرق و غرب در تدوین قانون اساسی برحذر داشتند و افزودند:


   « به عقيده مسلمانان،‌ و به گواهي تاريخ و حكومت پيغمبر اكرم (ص)و اميرالمؤمنين علی (ع) نظام اسلام يگانه نظامي است كه از هر جهت كامل و انقلابي،‌ و پيشرو و حافظ حقوق و ارزش‌هاي متعالي انسان است، نظامي است كه در آن حاكم و محكوم علي‌السواء‌ و برابرند، در آن استكبار و استعلاء‌،‌ و گردن‌كشي و برتري‌جويي و برتري‌فروشي نيست. نظام مدينه پيغمبر و كوفه علي و خانه محقر و بي‌اثاث و لباس وصله‌دار آن‌ها است. نظامي است كه روش سلمانش در استان‌داري مداين سرمشق استان‌داران و ابوذرش در موقف اعتراض و انتقاد از انحرافات حكومت رهبر آزادانديشان و معترضان است. مواد قانون اساسي اين نظام بايد معرف اين نظام و نقطه نظرهاي اسلام و استقلال نظام اسلام و امتيازات آن بر نظامات ديگر باشد.»


   سپس مهم ترین مواردی را که باید در قانون اساسی مراعات کرد، به شرح ذیل برشمردند:

 


روحانیت مسئول است
مقاله


                                                                     

                                                             به بهانه سالگرد دهه فجر انقلاب اسلامي






   «جمهوري اسلامي» كه در پي پيروزي ملت ايران به رهبري امام خميني (رض) بر رژيم استبدادي و وابسته پهلوي تشكيل شد، نظام سياسي نوي در عرصه بين المللي بشمار مي رود. اين مدل از نظام سياسي كه در ماه هاي منتهي به پيروزي نهضت جايگزين شعار «حكومت اسلامي» شد، به پيشنهاد استاد شهيد مرتضي مطهري، يكي از متفكران اسلامي به رهبر كبير انقلاب انجام شد.

   امام با پذيرش پيشنهاد «جمهوري اسلامي» آن را مطرح كرده و با استقبال اقشار مختلف ملت روبرو شد. با علني شدن مدل جديد نظام سياسي جايگزين، علما، ‌دانشمندان ،‌حقوق دانان و نويسندگان به بحث در باره آن پرداختند. كتاب ها و مقاله هاي متعددي در باره ديدگاه اسلام در زمينه حكومت يا معرفي جمهوري اسلامي به رشته تحرير درآمد. بيش از همه علماي حوزه دست به قلم برده و رسالت خود را در اين مقطع تاريخي انجام دادند.

  حكومت جمهوري اسلامي اثر آيت الله علي مشكيني،

  حکومت اسلامی اثر آيت الله ناصر مكارم شيرازي،

  نگرش فقهي و مقدماتي به پيش نويس قانون اساسي از شهيد آيت الله سيد محمد باقر صدر،

  جمهوري اسلامي اثر آيت الله حسين نوري همداني و

  حكومت اسلامي در چشم انداز ما از آيت الله شيخ جعفر سبحاني از جمله آثاري بود كه از سوي علماي قم و نجف انتشار يافت.

  هم چنين بيانيه جمهوري اسلامي از ابوالحسن بني صدر و مقالات ‌مقدمه اي بر جمهوري اسلامي از دكتر ناصر كاتوزيان و «چرا با جمهوري اسلامي مخالفم؟»از دكتر مصطفي رحيمي هم از جمله آثاري ديگري بود كه منتشر شد.

 

«احساس تکلیف شرعي» يا ......؟
مقاله





  

  «احساس تکلیف» از جمله اصطلاحاتی است که پس از پیروزی انقلاب اسلامی وارد ادبیات اجتماعی و سیاسی جامعه ما شد و معمولا وقتی بکار می رفت که کسی برای انجام وظیفه دینی، منصبی اجتماعی و سیاسی را می پذیرفت. شاید بیش از همه امام خمینی از «تکلیف گرایی» سخن گفته و آن را در برابر تفکر «نتیجه گرایی» مطرح نمود. مرادشان این بود که انسان به عنوان بنده خدا تکالیفی دارد که باید آن را به درستی بشناسد و انجام دهد ، این که نتیجه آن چه خواهد بود، وظیفه انسان نیست. چون در بسیاری از موارد تشخیص نتیجه در آینده از عهده انسان خارج است.

  البته این سخن به معنای آن نیست که آدمی به نتایج اعمال و رفتارش نیندیشد و در محاسباتش در نظر نگیرد. اتفاقا برخی از تکالیف مانند امر به معروف و نهی از منکر مشروط به نتیجه داشتن و مؤثر بودن است و بدون احتمال تأثیر امر به معروف و نهی از منکر واجب نیست. توضیح این مطلب را به فرصتی دیگر موکول می کنم.

  به هر تقدیر، امام با چنین نگرشی انجام تکلیف را وارد ادبیات اجتماعی ما نمود. در سال های نخست انقلاب بسیاری از مدیران با چنین انگیزه ای منصب های اجتماعی و سیاسی را می پذیرفتند. چرا که مقام و منصب در آن سال ها جز زحمت و مشقت نبود، نه احساس قدرتی به دارنده آن دست می داد، و نه در پرتو آن می شد به مال و ثروتی دست یافت. زیرا دولتمردان از همین مردم بوده و با کمترین انحرافی با اعتراض مردم روبرو می شدند. به قول امام راحل (رض) :

  «امروز كه بقال سر محله مى‏آيد و مى‏گويد كه برادر نخست وزير اينجا اين كار درست نيست، برادر رئيس جمهور اين كار درست نيست، اين ديگر قدرتى نيست. يك برادرى است، يك دسته برادرند، يك دسته‏شان شانسشان آورده است آنجا نشسته‏اند؛ يك دسته بيچاره هم براى اينها سينه مى‏زنند.» (صحيفه امام، ج‏14، ص379)

  چون غالبا تشنه خدمت بوده، و آن را از سر وظیفه دینی انجام می دادند، در قبالش از نظام و مردم طلبکار نبودند. برای بدست آوردن یا نگهداری اش به این در و آن در نمی زدند. برای رسیدن به آن پول خرج نمی کردند. زیر دین صاحبان ثروت نمی رفتند....؛ خاصیت پذیرش مقام و منصب که از «احساس تکلیف» نشئت گرفته باشد، همین است.

  البته کسانی که با چنین احساسی منصبی را می پذیرفتند، گاهی خود به این نتیجه می رسیدند که باید این منصب را بپذیرند تا در پرتو آن بتوانند خدمتی به خلق خدا کنند و باری از دوش مردم بردارند. و گاهی دیگران منصبی را پیشنهاد کرده و پذیرفتن آن را وظیفه شرعی آن ها دانسته و با اصرار آن را بر عهده ایشان می نهادند که غالبا از قبیل نوع دوم بودند. اگر روزی به آنان گفته می شد که دیگر به وجود شما نیازی نیست ، نفس راحتی می کشیدند که بار مسئولیت از دوش آنان برداشته شده است. رفتارشان نیز گواه بر صداقتشان بود.

  مردم اگر از مسئولی می شنیدند که برای پذیرش این منصب احساس تکلیف کرده، و برای انجام وظیفه قدم به میدان گذاشته، می پذیرفتند و سخن از «احساس تکلیف» را پوششی برای پنهان کردن «قدرت طلبی» یا «مقام دوستی» قلمداد نمی کردند، چون رفتارشان گواه بر کردارشان بود. اما امروز وقتی سخن از «احساس تکلیف» برای پذیرفتن یک منصب اجتماعی و سیاسی شنیده می شود، مردم باور نمی کنند، و گاهی به تمسخر می گویند:

                                 «آقا ! چقدر می گیری که احساس تکلیف نکنی و دست از سر ما برداری ؟»

 




مجموع خبرها 171 (35 صفحه | درهر صفحه 5)
[ 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 ]
مطالب قبلی
Thursday, December 29
· از «تدوین» تا «بازنگری»قانون اساسی جمهوری ا
Friday, December 23
· حسن راستگویی و قبح دروغگویی
Friday, December 09
· «نجف، بیروت، دهلی»
Thursday, December 01
· صلح و جنگ در منطق شیعه
Friday, November 04
· مبانی فقهی انقلاب اسلامی از نگاه امام خمینی
Thursday, September 29
· نقش مردم در جمهوری اسلامی
Thursday, September 01
· قیام حسینی و آزادی مردم از استبداد و بردگی
Tuesday, August 09
· نائینی و نفی استبداد در اسلام
Sunday, July 10
· دو فصلنامه تخصصی مطالعات فقه معاصر
Thursday, June 23
· آیت الله امینی و احیای «اندیشه و فقه سیاسی»

مطالب قدیمی تر

تالیفات

 

دریافت فایل(pdf)

دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf)

   

دریافت فایل(pdf)  

   

 دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf) 

 

 دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf)

Image result for ‫حقوق شهروندی در اندیشه اسلامی‬‎

Image result for ‫مبانی فقهی امر به معروف و نهی از منکر منتشر شده‬‎

Image result for ‫فرمانبرداری و نافرمانی مدنی منتشر شد‬‎