سه شنبه 4 مهر 1396
  زندگينامه

    مقالات

    تاليفات

    دروس

    نگارخانه

    سخنراني

    فعاليت هاي فرهنگي

    همایش ها و سمینارها

    نقدها و پاسخ ها

    خبرها و گزارش ها

 
نظام ریاستی و نظام پارلمانی
مقاله

<><>< />

   آن چه ملاحظه می کنید بخشی از کتاب «مبانی و مستندات قانون اساسی» است. این کتاب برگرفته از دو اثر «مشروح مذاکرات مجلس بررسی فانون اساسی» و «مشروح مذاکرات شورای بازنگری فانون اساسی» است. در اين کتاب مباحث پراكنده سخنرانی هاى پيش از دستور و جلسات علنى جمع‏آورى شده و پس از تنظيم و تنقيح به صورتى انسجام يافته همراه با دلايل توجيهى موافقان و مخالفانِ اصل، همراه با مبانى و مستندات آن ارائه گرديده؛ همچنين سابقه هر اصلى در نخستين پيش‏نويس رسمى قانون اساسى و پيش‏نويسى كه مبناى كار مجلس خبرگان قانون اساسى قرار گرفت، پى‏گيرى شده است. افزون بر آن به منظور مقايسه بين نظر قانونگذار و ديدگاه مفسّر قانون اساسى، نظريّات تفسيرى و مشورتى شوراى نگهبان در ذيل هر اصلى نقل شده است. گفتنى است اين اثر پژوهشى داراى مقدمه‏اى مبسوط از روند تهيه پيش‏نويس و نقد و بررسى آن توسط صاحبنظران، عالمان، انديشمندان و حقوقدانان در سالهاى 57 و 58 با تكيه بر اسناد، مدارك، جزوات، نامه‏ها و بيانيه‏هاست .

به مناسبت بحث از «نظام ریاستی» و «نظام پارلمانی» در محافل امروز جامعه و آشنایی نسل جوان با سابقه این بحث در نهادهای قانون گذار جمهوری اسلامی و علل و عوامل حذف «نخست وزیر» از فانون اساسی و دلائل موافقان و مخالفان آن، بخشی از این کتاب را که پیشتر در فصلنامه «حکومت اسلامی» منتشر شده، برای خوانندگان عزیز برگزیده ایم.

تمركز در مديريت قوه مجريه

يكى از مهم‏ترين مباحث شوراى بازنگرى، بر اساس حكم حضرت امام خمينى‏ ـ قدس سره ـ به رييس‏جمهور، كه محدوده وظايف و اختيارات اين شورا را تعيين مى‏كرد، «تمركز در مديريت قوه مجريه» بود. بر اين اساس، يكى از كميسيون هاى اين شورا عهده دار يافتن راه كارهايى در اين زمينه شد. روش كار شورا چنين بود كه در طى چند جلسه، اعضاى شورا با ايراد سخنرانى، كلياتى را مطرح مى‏كردند. در مرحله بعد، كميسيون گزارشى ارائه كرده، شور اول مذاكرات انجام مى‏گرفت. آن گاه در شور دوم، هر يك از اصولى كه دچار تغيير و تحول شده بود، توسط كميسيون، جداگانه تنظيم و در جلسه علنى به بحث گذاشته مى‏شد .

شورا بر اين باور بود كه نه صرفاً بر اساس تعبد به حكم حضرت امام، بلكه بر اساس تجربه ده ساله، «ايجاد تمركز در مديريت قوه مجريه»، يك ضرورت است و شورا تنها در كيفيت تحقق آن، بحث و تبادل نظر خواهد كرد .

رييس‏جمهور و نخست‏وزير وقت، كه درگير مسائل، ابهامات و دشواري هاى قوه مجريه بودند، در اين شورا حضور داشتند و در كميسيون و شورا، فعالانه به تبيين اين دشواري ها و لزوم مرتفع ساختن آنها از نظر قانونى پرداخته، بر ضرورت تمركز تأكيد كردند .

رييس‏جمهور وقت از سه جهت، ابهاماتى را در قانون اساسى مشاهده مى‏كرد، كه به اختصار عبارتند از :

1. روحيه حاكم بر مجلس خبرگان تدوين قانون اساسى، به سوى شورايى شدن امور، گرايش داشت. حتى يكى از اعضاى آن مجلس، شوراى رياست جمهورى را بر اساس آيه شريفه (و امرهم شورى بينهم) پيشنهاد كرده بود. البته با اين روحيه، اقتدارى كه رياست قوه مجريه (يعنى رييس‏جمهور و نخست‏وزير با هم) در اداره جامعه بدان نياز دارد، تأمين نشد. اقتدار قوه مجريه در قانون اساسى، بسيار محدود و كم است و قابل مقايسه با نظام هاى سياسى ديگر دنيا نيست

2. همين مقدار اقتدار محدود هم بين رييس‏جمهور و نخست‏وزير تجزيه شده است، با اينكه در عمل، قابل تقسيم هم نيست .

3. مرز ميان اختيارات رييس‏جمهور و نخست‏وزير هم مشخص نشده و ابهام دارد .

اين سه امر، موجب لوث مسؤوليت ها شده است، به گونه‏اى كه درباره مشكلات كشور نمى‏توان فرد مشخصى را مسؤول دانست و از او سؤال و بازخواست كرد. (1)

نخست‏وزير وقت نيز با بيان اينكه پاره‏اى از مشكلات قوه مجريه، به ابهام هايى كه در قانون اساسى وجود داشت، مربوط مى‏شد، آن ابهام ها را درموارد زير مى‏دانست :

1. شيوه انتخاب وزرا و معرفى آنان به مجلس، كه موجب بروز اختلاف نظر بين رييس‏جمهور و نخست‏وزير مى‏شد .

2. تجزيه كار اجرايى و تصميم‏گيرى در اين عرصه، در حالى كه كار اجرايى تجزيه بردار نيست و موجب شد كه اقتدار قوه مجريه، كم جلوه كند .

3. بروز مشكلات در قوه مجريه، موجب تشكيل شوراهايى در عرصه‏هاى مختلف شد كه عملاً مسؤوليت اين قوه را بر عهده گرفته‏اند .

4. اشكال هاى درونى قوه مجريه :

الف) سازمان برنامه و بودجه، نهادى است كه حتماً بايد در اختيار رييس دولت باشد؛ ولى به علت جدايى آن، ضربه‏هاى بسيارى ديده‏ايم .

ب) تفسير شوراى نگهبان از اصل صد و سى و چهارم، كه نخست‏وزير را در برابر مجلس مسؤول نمى‏داند، موجب شده كه مثلاً شوراى امنيت، به داخل وزارت كشور منتقل شود، وزير مشاور حذف گردد و نخست‏وزير در شوراهاى ياد شده، هيچ نقشى نداشته باشد.(2)

كميسيون با بررسى وضعيت مديريت قوه مجريه، در قانون اساسى چند كشور، استماع نظريات صاحب‏نظران، تحليل فرض هاى گوناگون و نقد طرحهاى پيشنهاد شده در طى شش جلسه، اصل زير را با رأى اكثريت اعضاى كميسيون، به تصويب رساند :

«مديريت قوه مجريه و مسؤوليت هاى ناشى از آن، در يك شخص متمركز مى‏شود.»

البته اقليتى هم در كميسيون بودند كه «تمركز مديريت» را با تقسيم وظايف و اختيارات رييس‏جمهور و نخست‏وزير و تعيين دقيق حدود آن نيز ممكن مى‏دانستند و با تمركز در يك شخص مخالف بودند.(3)


از قم تا نجف اشرف - 10
مقاله

                    

                   گزارشی از سفر علمی، فرهنگی و زیارتی به عتبات عالیات 

    در کاظمین

 بالاخره از خیابان‌های بغداد عبور کرده و به کاظمین رسیدیم و در فاصلة تقریباً 300 متری حرم شریف در فندق الزهرا مستقر شدیم. آقای سعدون، نماینده مؤسسه آل البیت به سفارش جناب شیخ احسان جواهری در کاظمین به استقبال آمده و به اعضای هیأت خوشامد گفت. شهر بغداد از نظر فرهنگی و اجتماعی با دو شهر نجف و کربلا متفاوت است. مثلا آن‌جا زنان تنها با چادر عربی و با حجاب در ملأ عام ظاهر می‌شدند، ولی این‌جا زنان با بلوز و شلوار یا دامن، با روسری یا بدون آن نیز در خیابان‌ها به چشم می‌خورند.

 

 محل استقرار از نظر نزدیک بودن به حرم بسیار خوب و مطلوب است ولی از نظر سطح، مثل یک مهمانسرای متوسط، بلکه پایین‌تر از متوسط است گرچه نامش را هتل نهاده‌اند! البته در وضع موجود عراق انتظار بیشتری نمی‌توان داشت. همین روزها در خاطرات سفر آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، رئیس مجلس خبرگان رهبری و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام و همراهان که به قلم حجت الاسلام والمسلمین مسیح مهاجری در روزنامه جمهوری اسلامی به چاپ می‌رسد، نیز خواندم که آنان را هم در غیر از بغداد در هتل‌هایی در همین ردیف‌ها اسکان داده‌اند!

 دو دستگاه سوئیت برای ما پیش‌بینی کرده‌اند که به دو گروه تقسیم شده و برخلاف اسکان جمعی در دو شهر نجف و کربلا، در اتاق‌ها مستقر شدیم. بنده و آقایان سروش و حافظیان و مختاری در یک سوئیت و آقایان معراجی، سبحانی، طارمی و واثقی در سوئیت دیگر. اثاث‌ها را جابجا کرده و قدری استراحت کردیم. برای جمع شدن در یک سوئیت به دلیل کوچک بودن فضا با مشکل روبرو بودیم. ولی هر جور بود با جابجایی چند  صندلی دور هم جمع شده، چای خوردیم.

 قرار شد عصر به حرم مشرف شویم. شهر کاظمین نسبت به شهر بغداد مثل شهر ری است نسبت به تهران. وضع کاظمین امروز مثل وضعیت 30 سال قبل شهر ری ماست، از نظر خیابان‌ها و کوچه‌ها و وضعیت ساختمان‌ها و ...

 


تفسیر وارونه از «حکومت ولایی»
مقاله

                          

 

    در فرهنگ اسلامی از حکومت اسلامی، به «حکومت ولایی» هم تعبیر می شود. آشنایی با فلسفه این نام گذاری موجب می شود تا برداشت نادرستی از این اصطلاح نشود. متأسفانه مدافعان این نظام به گونه ای ناقص به معرفی آن پرداخته اند که توهّم «صغیر بودن» مردم تقویت شده؛ در حالی که این وصف برای حکومت در اسلام حکایت از خصلتی دارد که اگر شناخته شود، ناخود آگاه از آن استقبال می گردد.

 

   پیام عنوان و وصف «ولایی» بودن حکومت آن است که،

 

  اولا، حکومت در برابر مردم مسئول است و مکلّف، و والی دارای تکلیف و مسئولیت است، نه حق و امتیاز؛ هر چند حقوقی هم بر مردم دارد ولی وجهه غالب حکومت ولایی «مسئولیت دولتمردان در برابر شهروندان» است. اصلا فلسفه آن که از حکومت به «ولایت» تعبیر کرده اند، همین است تا به همگان گوشزد کنند که در اسلام، حکومت در برابر مردم «مسئول» است. این واقعیت که از سیره و سنت رسول خدا (ص) و ائمه هدی (ع) استفاده می شود، مورد وفاق همه علما و دانشمندان اسلامی است.

 

 


از قم تا نحف اشرف ـ 9
مقاله

 

                            گزارشی از سفر علمی، فرهنگی و زیارتی به عتبات عالیات

  5 شنبه، 27 فروردین

  متأسفانه برخلاف محل اقامت در نجف که بسیار نزدیک به حرم شریف علوی بود، محل اقامت در کربلا قدری با حرم فاصله داشت. و چون شبها خارج از منطقه حفاظت شدة اطراف حرم، حکومت نظامی است و عبور و مرور از ساعت 11 شب تا اذان صبح ممنوع است، از عزیمت شبانه به حرم مطهر و بیتوته در آن محروم بودیم. صبح ساعت 9 صبح عازم حرم شدیم.

  زیارت عون بن جعفر و طفلان مسلم

  به هنگام حرکت برای زیارت بعضی از اماکن متبرکه، یکی از خادمان حرم شریف که از دیروز به منزلة راهنما ما را همراهی می‌کند و اطلاعاتی در اختیارمان می‌گذارد، برای ناهار در دارالضیافه حرم دعوت کرد.

  ابتدا به زیارت عون به جعفر رفتیم که گفته شده فرزند حضرت زینب است که به هنگام بازگشت از کربلا به شهادت رسیده است.

 


از قم تا نجف اشرف ـ 8
مقاله

  

                                         

                                        

                                  گزارشی از سفر علمی، فرهنگی و زیارتی به عتبات عالیات

 

    روز 3 شنبه، 25 فروردین

   

    قبل از اذان صبح توفیق پیدا کردم به حرم مشرف شوم. بعد از نماز و زیارت و تلاوت یک جزء قرآن به منزل برگشتم و تا ساعت 8 صبح خوابیدم. بعد از صبحانه گشتی در خیابان‌های اطراف حرم شریف علوی و بازار زدم.

ظهر میهمان دکتر حسن حکیم بودیم. عده‌ای از اساتید دانشگاه را دعوت کرده بود . تدارک لااقل دو نوع غذا دیده بودند. دو کودک نیز از نوه‌های میزبان به اتاق پذیرایی رفت و آمد داشتند. از آن‌ها عکس گرفتیم. دکتر حکیم دو کتاب از آثارش را به دوستان اهداء کرد. بعد از صرف ناهار برای استراحت به منزل بازگشتیم.

 

  دیدار با شیخ محمد سند

  عصر قرار ملاقات با شیخ محمد سند داشتیم. در مسجدی نزدیک محل اقامت به دیدار او رفتیم. در طبقه دوم همان مسجد مقیم است و در مسجد تدریس می‌کند. وی اصالتاً بحرینی است که پیشتر دانشجو و مقیم لندن بود. و با پیروزی انقلاب اسلامی طلبه شد و در قم به تحصیل پرداخت. هم اکنون از اساتیدی است که سال‌ها در قم به تدریس مشغول بوده و آثار و تألیفات فراوانی هم دارد. از اساتید موفق حوزه است. بنا به نیاز حوزه نجف و درخواست مرجعیت نجف به این شهر هجرت کرده و در زمینه‌های اعتقادی، فقهی و اصولی درس و بحث آغاز کرده است.

ایشان از تشنگی فراوان طلاب در نجف به تحصیل گفت که به خاطر احساس عقب ماندگی در گذشته، با تلاش مضاعفی به دنبال جبران گذشته‌اند. به طور جدی در درس‌ها حضور می‌یابند و این احساس اختصاصی به طلاب حوزه ندارد، دانشجویان دانشگاه‌ها و حتی کسبه هم که در دروس عقاید شرکت می‌کنند، چنین احساس دارند. امروز در حوزه نجف چهار تا پنج هزار نفر در مقاطع مختلف مشغول تحصیل‌اند که هزار نفر آنان در مقطع خارج به تحصیل اشتغال دارند.

  


مجموع خبرها 171 (35 صفحه | درهر صفحه 5)
[ 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 ]
مطالب قبلی
Thursday, December 29
· از «تدوین» تا «بازنگری»قانون اساسی جمهوری ا
Friday, December 23
· حسن راستگویی و قبح دروغگویی
Friday, December 09
· «نجف، بیروت، دهلی»
Thursday, December 01
· صلح و جنگ در منطق شیعه
Friday, November 04
· مبانی فقهی انقلاب اسلامی از نگاه امام خمینی
Thursday, September 29
· نقش مردم در جمهوری اسلامی
Thursday, September 01
· قیام حسینی و آزادی مردم از استبداد و بردگی
Tuesday, August 09
· نائینی و نفی استبداد در اسلام
Sunday, July 10
· دو فصلنامه تخصصی مطالعات فقه معاصر
Thursday, June 23
· آیت الله امینی و احیای «اندیشه و فقه سیاسی»

مطالب قدیمی تر

تالیفات

 

دریافت فایل(pdf)

دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf)

   

دریافت فایل(pdf)  

   

 دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf) 

 

 دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf)

Image result for ‫حقوق شهروندی در اندیشه اسلامی‬‎

Image result for ‫مبانی فقهی امر به معروف و نهی از منکر منتشر شده‬‎

Image result for ‫فرمانبرداری و نافرمانی مدنی منتشر شد‬‎