شنبه 27 بهمن 1397
  زندگينامه

    مقالات

    تاليفات

    دروس

    نگارخانه

    سخنراني

    فعاليت هاي فرهنگي

    همایش ها و سمینارها

    نقدها و پاسخ ها

    خبرها و گزارش ها

 
دو فصلنامه تخصصی مطالعات فقه معاصر
مقاله مهمان  

 
                                               aa.


    دو فصلنامه مطالعات فقه معاصر ویژه مقالات علمی ـ پژوهشی فقهی با رویکرد حل مسائل مورد ابتلای جامعه از سوی مؤسسه مفتاح کرامت منتشر شد. مقاله «تصدی منصب در دولت جائر» از سید جواد ورعی یکی از مقالات این مجله تخصصی است. مقاله ذیل گزارشی است از مقالات این مجله، به قلم حجت الاسلام محمد کاظم تقوی



شماره اول دوفصلنامه تخصصی «مطالعات فقه معاصر» از سوی مؤسسه فقهی «مفتاح کرامت» (تأسیس سال 1386) با مدیریت سیدجواد راثی ورعی ویژه بهار و تابستان 1395 منتشر گردید.

در این مجله تخصصی علاوه بر سر مقاله مدیر مسئول و چکیده عربی و انگلیسی، هفت مطلب از طرف علما و فضلاء به چاپ رسیده است.


آیت الله امینی و احیای «اندیشه و فقه سیاسی»
مقاله

Image result for ‫آیت الله امینی‬‎

بسم الله الرحمن الرحیم

به دنبال تأسیس نظام جمهوری اسلامی و حضور روحانیت در عرصه اجتماع و سیاست، و مسئولیت اداره جامعه و رویارویی با پرسش ها و معضلات جدید، بیش از پیش ضرورت تحقیق و پژوهش در عرصه های نو احساس شد. تعدادی از علمای حوزه به خاطر حضور و تعلق خاطر به انقلاب و نظام سیاسی برآمده از آن، وارد صحنه شده و اداره بخشی از جامعه را برعهده گرفتند. حوزه هر چند نظم و برنامه پیدا کرد و تعدادی از علمای طراز اول حوزه با تشکیل شورایی به تنظیم و تنسیق برنامه های آموزشی حوزه پرداخت، و مؤسساتی هم به ساماندهی امور تبلیغی حوزه، و انتشار مجلاتی در باره حوزه مبادرت کردند، اما میدان تحقیق و پژوهش در موضوعات جدید اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی از پایگاه حوزه و محققان اسلامی هم چنان خالی بود. در غالب دروس تخصصی حوزه روال گذشته و همان موضوعات پیشین مورد بحث قرار می گرفت، و دروسی که موضوعات مورد نیاز جامعه و حکومت را مطمح نظر قرار دهند، در حد انتظار نبود. هیچ نهادی برای ورود به این عرصه احساس مسئولیت نمی کرد، به ویژه که شخصیت های متفکری چون علامه طباطبائی و شهید مطهری به لقای حق پیوستند و کسی به طور جدّی راه آنان را پی نگرفت.

آیت الله امینی از شاگردان برجسته امام خمینی و علامه طباطبایی، و از دوستان شهید مطهری و عضو جامعه مدرسین حوزه از شخصیت هایی بود که تحقیق و پژوهش در این عرصه را احساس کرده و بارها از آن سخن گفته بود. ایشان در خاطرات خود ضمن اشاره به برگزاری رفراندم جمهوری اسلامی و تعیین نوع نظام سیاسی کشور، در همین زمینه می گوید:


 


حدود و تعزیرات در «شریعت» و «حکومت»
مقاله

                             نقدی بر «حدود اختیارات حاکم در حقوق کیفری اسلام»

                               نوشته دکتر حمید مسجد سرایی و دکتر سهیل کبیری

            انتشارات مجد ـ ۱۳۹۴ 

 

   این نقد در شماره ۳ و ۴ فصلنامه نقد کتاب (فقه و حقوق) ویژه اییز و زمستان ۱۳۹۴ منتشر شده است.

چکیده

کتاب «حدود اختیارات حاکم در حقوق کیفری اسلام» با هدف استقراء مصادیق ایفای نقش حاکم اسلامی در فقه و حقوق موضوعه ـ بخش فقه جزایی و حقوق کیفری به رشته تحریر درآمده و در سه فصل تنظیم شده است. «مباحث مقدماتی»، «مسئولیت ها و اختیارات حاکم در قلمرو حدود»، و «مسئولیت ها و اختیارات حاکم در قلمرو تعزیرات».

نوشتار حاضر نقد و نظری بر این اثر فقهی و حقوقی،در جهت نشان دادن نقاط امتیاز و کاستی های آن است.

کلید واژه

اختیارات حاکم، فقه جزایی، حقوق کیفری، حدود، تعزیرات

بخش اول: معرفی اثر

«حدود اختیارات حاکم در حقوق کیفری اسلام» نوشته آقایان دکتر حمید مسجد سرایی ، دانشیار دانشگاه و دکتر سهیل کبیری، مدرس دانشگاه است که در سال 1394 توسط انتشارات مجد در 350 صفحه به چاپ رسیده است.

1. ساختار اثر

کتاب در سه فصل تنظیم شده:

فصل اول، تحت عنوان «مفاهیم مقدماتی» حاوی دوازده مبحث است. معنای لغوی و اصطلاحی حاکم در روایات، فقه، حقوق موضوعه، شرایط و صفات حاکم، حاکمیت مطلق خداوند، حدود اختیارات حاکم اسلامی، احکام حکومتی و جایگاه حاکم، تفاوت حکم حکومتی با احکام اولیه، و دخالت حاکم در احکام الزامی و غیرالزامی.

فصل دوم به اختیارات حاکم در حدود اختصاص دارد که در ده مبحث سامان یافته است. بررسی اعتبار علم حاکم (قاضی) در حق الله و حق الناس، اختیار حاکم در مجازات جرائم لواط و زنا، اختیار عفو مجرم پس از توبه، آثار فقهی توبه، حق عفو برای حاکم یا قاضی؟، و بالاخره اجرای حدود در عصر غیبت.

فصل سوم اختیارات حاکم در تعزیرات را در پنج مبحث مورد بررسی قرار داده است.معنا و مفهوم تعزیر، تفاوت حد و تعزیر، نوع مجازات تعزیری و نمونه های آن در فقه، چگونگی تعیین مجازات تعزیری، و اختیار حاکم در قانون مجازات اسلامیاز مواردی است که مؤلفان به تبیین مفهوم آن پرداخته اند.

2. امتیازات اثر


انتشار «فرمانبرداری و نافرمانی مدنی»

 




 

   «مقاومت و نافرماني مدني در برابر يك سياست، قانون يا تصميمِ حكومت» با قبولِ اصل و اساس حكومت و مراقبت از آن، موضوع اصلي اين اثر پژوهشي است. آيا در دولت مشروع اسلامي و دولت جائر مردم داراي چنين حق يا تكليفي هستند؟ در حالي كه در نظريات رايج فلسفه سياست و مباني مختلف الزام سياسي توجيه چنين حقي دشوار مي نمايد، بنا بر مباني فقه شيعه در شرايطي اين حق، و حتي تكليف ثابت است. نه تنها در دولت جائر، بلكه در دولت مشروع هم مي‌توان در برابر سياست، قانون و تصميمِ خلافِ شرع، عدالت و مصلحت عموميِ دولتمردان مقاومت كرد. دلايل و مستندات فقهي اين حق در اثر حاضر ارائه شده است. حكم «مقاومت و نافرماني مدني» در مواردي كه عناوين ثانويِ «اختلال نظام اجتماعي» يا «تضعيف اساسِ دولت اسلامي» و يا «اضرار به غير» بر آن منطبق باشد، محور يكي از فصول اين كتاب است. «مرجع تشخيص» مطابقت و عدم مطابقت سياست، قانون يا تصميم بر خلافِ شرع، عدالت و مصالح عمومي، و تشخيص صدق عناوين ثانوي یاد شده، موضوع فصل ديگري از اين کتاب است.


  این اثر از سوی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و سازمان سمت به چاپ رسیده و به علاقمندان این گونه از مباحث عرضه شده است




آیا مردم حق تعیین سرنوشت دارند؟
یادداشت

                                            

    به گزارش خبرآنلاین، کتاب «حقوق شهروندی در اندیشه اسلامی» در 9 فصل؛ مجموعه مقالاتی ست از حجت الاسلام والمسلمین سیدجواد ورعی، که به بررسی حقوق شهروندان در نظام اسلامی می‌پردازد.

در بخشی از فصل دوم این کتاب می‌خوانیم: «پیامبر خدا و جانشینان معصوم ایشان کم و بیش از حقوق شهروندی در برابر حکومت سخن گفته و بر تأمین آن پای فشرده‌اند. چه در زمان «بسط ید» و برخورداری از قدرت و چه در زمان «قبض ید» و محرومیت از قدرت.

سخن گفتن از «برابری حقوق اجتماعی، اقتصادی و سیاسی» در شرایطی که حتی در جوامع متمدن آن روز «برتری ثروتمندان بر فقرا»، «قدرتمندان بر ضعفا»، «مالکان بر بردگان» و «مردان بر زنان» امری پذیرفته شده و مخالفت با آن دیوانگی تلقی می‌شد، حاکی از «راهبردی بودن سیاست دفاع از حقوق شهروندی» در سیره رسول خدا بود.

یکی از حقوق شهروندی که در سیره پیشوایان معصوم به چشم می‌خورد، «آزادی‌های اجتماعی» است. رسول خدا (ص) و ائمه اطهار (ع) «اظهار نظر در حوزه امور عمومی» را حق مردم می‌دانستند. از این رو، با آنان مشورت کرده و «نظرخواهی از مردم» را حقّ آنان شمرده و در ادای این حق پیشقدم بودند. رسول خدا در موقعیت‌های گوناگون با مردم مشورت می‌کرد و بدین وسیله ضمن اینکه به آنان شخصیت می‌داد و می‌انشان الفت ایجاد می‌کرد و راه و رسم تعامل با یکدیگر را می‌آموخت، «احساس مسئولیت» نسبت به مسائل اجتماعی را درآنان بر می‌انگیخت. گرچه تصمیم گیری نهایی با پیامبر بود اما مشورت با دیگران را ترک نمی‌کرد. هرگز از اظهار نظر مردم در مسائل مربوط به آنان ناراحت نمی‌شد و ایشان را از بیان نظراتشان برحذر نمی‌داشت.

استاد شهید مطهری معتقد است: «برای هیچ کس مثل رسول خدا زمینه استبداد و دیکتاتوری فراهم نبود ولی هرگز استبداد در امور اجتماعی نمی‌ورزید و کوشش می‌کرد مردم را به دموکراسی عادت دهد. داستان‌ها از مشورت‌های رسول خدا هست. رأی و نظر و فکر و عقیده مردم را محترم می‌شمرد، با آن‌ها تبادل نظر می‌کرد، با اینکه با عالم وحی متصل بود.» (مطهری، یادداشت‌های استاد مطهری: ج 9، ص 139)

یکی دیگر از حقوق شهروندان در برابر حکومت «حق سئوال، انتقاد و اعتراض» بود. در فر هنگ اسلامی و سیره پیشوایان معصوم مردم در برابر حاکمان حق سئوال، انتقاد، اعتراض و حتی شکایت دارند. و متقابلا دولتمردان «مسئول و موظف به پاسخگوئی»‌اند. وقتی امام معصوم خود را مقیّد بداند که به سئوالات، انتقادات و اعتراض‌ها و حتی شکایات مردم پاسخ دهد و خود را فوق سئوال و اعتراض و شکایت نداند، حاکمان غیر معصوم به طریق اولی چنین وظیفه و مسئولیتی دارند. در گفتار و سیره معصومان هرگز «پاسخگویی» در برابر خداوند «رافع مسئولیت پاسخگویی» در برابر مردم نبوده است.

حجت الاسلام والمسلمین سید جواد ورعی، دانش آموخته الهیات دانشگاه تهران است و سردبیری فصلنامه «حکومت اسلامی» (ارگان رسمی مجلس خبرگان رهبری) را در سوابق علمی خود دارد.

کتاب «حقوق شهروندی در اندیشه اسلامی» را انتشارات میراث اهل قلم منتشر کرده است. علاقمندان می‌توانند برای تهیه این کتاب به صورت تلفنی با شماره 33355577 - 021 تماس گرفته و یا برای خرید نسخه الکترونیک این کتاب به سایت فیدیبو مراجعه کنند.


مجموع خبرها 173 (35 صفحه | درهر صفحه 5)
[ 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 ]
مطالب قبلی
Saturday, January 21
· هاشمی وارسته از تملق گویی و تملق شنوی
· هاشمی وارسته از ریا و تزویر
Thursday, December 29
· از «تدوین» تا «بازنگری»قانون اساسی جمهوری ا
Friday, December 23
· حسن راستگویی و قبح دروغگویی
Friday, December 09
· «نجف، بیروت، دهلی»
Thursday, December 01
· صلح و جنگ در منطق شیعه
Friday, November 04
· مبانی فقهی انقلاب اسلامی از نگاه امام خمینی
Thursday, September 29
· نقش مردم در جمهوری اسلامی
Thursday, September 01
· قیام حسینی و آزادی مردم از استبداد و بردگی
Tuesday, August 09
· نائینی و نفی استبداد در اسلام

مطالب قدیمی تر

تالیفات

 

دریافت فایل(pdf)

دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf)

   

دریافت فایل(pdf)  

   

 دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf) 

 

 دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf)

 

دریافت فایل(pdf)

Image result for ‫حقوق شهروندی در اندیشه اسلامی‬‎

Image result for ‫مبانی فقهی امر به معروف و نهی از منکر منتشر شده‬‎

Image result for ‫فرمانبرداری و نافرمانی مدنی منتشر شد‬‎